Kentsel dönüşümün, beş yıldızlı prestij projelerinin lokomotif ilçesi, TOKİ’nin gözbebeği Küçükçekmece, bugünlerde Ayazma – Tepeüstü kentsel dönüşümü sonucunda açıkta kalan kiracı ailelerin protestolarına sahne oluyor. Bezirganbahçe TOKİ konutlarına yerleştirilen hak sahiplerinin artık iyice görünür olan ekonomik, sosyal ve kültürel mağduriyetleri bir yana, iki seneye yakın çadır ve barakalarda yaşadıktan sonra TOKİ tarafından hak sahiplikleri kabul edilen, ancak bu kez de ödeyemeyecekleri 10-15 bin TL’lik peşinatlar nedeniyle bu haklarının anlamı kalmayan kiracı ailelerin yaşadığı acılar vicdanları sarsacak nitelikte. Kuruluşu ‘70’lerin sonuna dayanan Ayazma’nın ancak 2008’de kamuoyunda tanınması da, Ayazma’yı terketmeyerek hak sahipliği için çadır ve barakalarda direnen bu 18 kadar kiracı aile sayesinde mümkün oldu.

Ayazma sakini kimdir?

‘70’lerin sonlarından itibaren göç almaya başlayan Ayazma’ya, iş umuduyla önce Tokat, Giresun, Ordu ve Erzurum’dan gelenlere ‘90’lardan itibaren Doğu ve Güneydoğu’dan zorunlu göçle gelenler katıldı. Ekonomik nedenlere bağlı önceki dalgalardan farklı olarak, bu ikinci dalga, devlet/korucu baskısı, köy yakma/boşaltma, PKK gibi güvenlik sebepleriyle tetiklenmiş, çok kısa bir süre içerisinde topluca ve hazırlıksız yaşanan bir göçtü. Ailelerin kent yaşamı için gerekli ilişkileri kurma fırsatları, yeterli birikimi elde etme şansları yoktu. Geride köyleri de kalmadığından, diğer grupların aksine, memleketten gelen mal/gıda desteğinden de yoksun yaşayacaklardı. ‘90’larda Ağrı, Mardin, Muş, Bingöl, Siirt ve Kars’tan gelerek Ayazma’yı memleket edinen nüfus, böyle bir “köysüz köylü” göçünün sonucuydu.

Ayazma’nın seçilmesindeki birincil neden, ucuz barınma ve iş ihtiyaçlarının aynı anda karşılanabilmesiydi. Bu yeni nüfusun büyük bir kısmı, Ayazma’da gecekondularını yapacakları araziyi ilk kuşak gelenlerden satın aldı, bir kısmı ise evlerini akraba-hemşeri bahçesine kurdu. İstanbul şartlarında çok ucuz kira olanakları bir başka tercih nedeniydi. Çevredeki hazır giyim ve trikotaj fabrikalarına, inşaat şantiyelerine yakın olması da Ayazma’yı cazip kılıyordu. Konut inşaatı ve hazır giyim-triko, etnik kökene dayalı yığılmaların en net ortaya çıktığı, eşitsiz güç ilişkilerinin hâkim  olduğu sektörler. Doğu ve Güneydoğu’dan gelenler bu sektörlerin en alt basamaklarını oluşturuyor. Sigortasız çalıştıkları bu işkollarında bile ekmek aslanın ağzında. Aldıkları düşük ücret karşılığı günde 8-10 saat mesai yapmak zorundalar; sözleşme yok, haftalık, bazen günlük çalışılıyor. Ortalama bir Ayazma hanesine ayda en fazla 600 TL girer. Mahallelinin sağlık güvencesi yok gibidir. Yeşil Kart, yüzde 10’unda bulunur. Yüzde 63’ünün sosyal güvencesi yoktur. Nüfusun yüzde 23’ü, hane reislerinin yüzde 28’i SSK’lıdır. Yüzde 7’sinin nüfus cüzdanı yoktur. Yüzde 79.4’ü ilkokul, 12.7’si ortaokul, 7.4’ü lise ve 0.5’i üniversite mezunudur.

Yeşil alanları,  tepeleri ve geniş düzlükleriyle Ayazma, yeni gelenlerin köydeki yaşantılarının bir benzerini burada kurmalarına olanak sağladı. Bahçelerine meyve ağaçları diktiler, sebze yetiştirdiler, mahallelerinin ortak noktalarına tandır ocakları yaparak sırayla haftalık ekmeklerini pişirdiler, memleketlerinde yaptıkları hayvancılığı burada da sürdürebildiler. Bakkalda veresiyenin işlediği, kesmeşekerin taneyle satın alınabildiği, gerektiğinde arkadaşlardan borç alınıp borcun ertelendiği, kiraların ricayla ertelenebildiği, piyasa kurallarından bir ölçüde azade sosyal dayanışma ağları, mahallelinin kentte tutunmasını kolaylaştırdı.

TOKİ ve belediyenin soktuğu nifak

Ayazma’daki mal sahipleri gibi, kiracıların yaşamları da zor, hatta kira giderleri nedeniyle daha da katmerliydi. Mahallelinin yüzde 25’i kiracıydı. Kiracıların yüzde 37’si, İstanbul için oldukça makûl sayılabilecek 100-150 TL arasında kira ödüyordu. 50 TL’den az kira ödeyenler de (yüzde 21) vardı. Kentsel dönüşüm sürecinde belediye, mahalleliye yolladığı ilk notta, amaçlarını, mal sahibi / kiracı ayırmaksızın “bölgede yaşayan vatandaşları mağdur etmeden sağlıklı yaşam koşullarına kavuşturmak’’ olarak açıkladı. Büyükşehir Belediyesi, TOKİ ve Küçükçekmece Belediyesi logolu ve Belediye Başkanı Aziz Yeniay imzalı kâğıtlarda “gecekondu sahibinden kiracısına kadar herkes için ayrı ayrı çözüm geliyor’’ sözü verildi. Daha sonra bu sözler tamamen unutuldu, kiracı aileler hak sahibi sayılmadı. 2005 yılında mahallelinin ilk ve son toplu protestosunda Yeniay, kiracılara, “önce gecekondu sahipleriyle anlaşacağız, sonra sıra sizlere gelecek” demişti. İlk başta inanamasalar da, kendilerinden evraklar istendikçe olumlu düşünen kiracı aileler, ev sahiplerine belediyeden gelen “evlerinizi boş teslim edin, yoksa gecikme cezası ödersiniz” tebligatlarıyla acı gerçeğin ayırdına vardılar. Senelerdir birlikte yaşamış, ev sahibi / kiracı ilişkilerinden öte dostluklar kurmuş aileler ile akrabalarına ev kiralayanlar böylece belediye eliyle karşı karşıya getirildi. Bir kiracı durumu şöyle özetliyordu: “Çok tartışmalar yaşandı. ‘Ben senin yüzünden 1 milyar ceza vermek istemiyorum, evi boşalt, eşyalarını çıkart, belediye yıkacak’ dedi öz amcam. Evini kendi yıkanlar bile oldu…”

Gecekondudan barakaya

Mahallenin kademe kademe yıkılarak fiubat 2007′de tamamen boşaltılmasından sonra, yakın çevrede Ayazma şartlarında kiralayacak konut bulamayan 24 kiracı aile, Bezirganbahçe’ye gidenlerin geride bıraktığı naylon, branda, muşamba ve tuğlaları kullanarak barınaklarını yaptılar. Mahalleden Barış, iftiharla  “mimar benim” diye anlatıyor: “Yukarıda yıkımlar başlayınca ilk Selim Abi’nin barakayı kurduk.” Dayanışma içinde 24 baraka bitirildi. Ailelerin Ayazma’da kalma nedenleri ne direniş ne de isyandı: “Ekonomik sıkıntıdan kaldık, mağduriyet nedeniyle gitmedik, çaresizdik.” Kendilerine hiçbir hakkın tanınmadığı bu düzende çaresizlik bir savrulma şeklinde de ortaya çıktı: “Okyanusta rotamız kayıptır, rota nereye giderse ben giderim, başka çaremiz yok…” Çevresinden geçen önemli otoyollar ve yanıbaşında inşa edilmiş Olimpiyat Stadı nedeniyle kentin artık merkezî önemde bir bölgesi olan –ve tam da bu sebepten kentsel dönüşüm alanı ilan edilen– Ayazma’nın kiracı aileleri, koca megapolün ortasında görülmez ve duyulmaz vaziyette…

30 Kasım 2007 sabahı, “ezan vakti”, 1500 kişilik bir çevik kuvvet ekibi “PKK gelmiş” dezenformasyonu sonucu barınaklara baskın yaptı; evlerini terketmek istemeyenler şiddet gördü, yaralananlar oldu. Tüm eşyalar, hatta çocukların okul kıyafetleri ve kitapları paramparça edildi. Mahalleyi terkedenler oldu. 18 aile ise barınaklarını yeniden inşa etti. Bu yeni dönemde de zor ve sağlıksız yaşam koşulları devam etti. Kapısı battaniyeden oluşan tuvalete kadınlar ancak el ayak çekildikten sonra gidebiliyordu, banyo iki-üç ayda mümkün olan bir lüks haline geliyor, yazın sıcakla, böcek ve kenelerle, kışın ayaz ve yağmurla mücadele sürüyordu. Belediyenin dolaylı baskıları (meskûn alan yakınlarına çöp ve inşaat molozlarını döktürme, haber yollayarak tehdit etme vb.) devam etti: “Bir lavabo ihtiyacı, banyo ihtiyacı, sosyal yaşam, aktivite kalmadı. Okula gidecek çocuklar, enkazın altından önlüğü çıkarıyoruz, önlük çıkıyor, defter yok, defter çıkıyor, kitap yok… Mutfak düzeni darmadağın.” Hırsız, uğursuz yüzünden rahatları da kaçtı. Süreçten en çok kadınlar ve çocuklar etkilendi. Kadınların çoğu sakinleştirici desteğiyle ayakta dururken, çocukların psikolojileri de, ders notları da altüst oldu: “Takdir alan öğrenciler teşekkür bile alamadılar. Benim kız ‘okula gitmeyeceğim’ diyor. Çocuklardan birinde süper kafa vardı, psikopat oldu.” Çocuklar da nedenini anlayamadıkları bu durum karşısında bazen isyanla seslenirken, bazen de dileklerini yazıya döktüler: “3. sınıf öğrencisiyim, yaklaşık iki yıldır çadırlarda yaşamaktayım. Tek isteğim barınacak bir yer ve okuma olanaklarımın olması…” Erkekler açısından bu yıkım, evleriyle birlikte, iş ve iş olanaklarını da yok etti. Güvenlik ve yıkım tehdidi yüzünden ailelerinin yanında bulunma zorunluluğu duyuyorlardı: “Cevizli’de tekstilde çalışıyordum. Olaylar, oğlumun doğduğu güne denk geldi. Çadırlar kurulunca patronla ters düştük, ‘her kepçe gittiğinde basıp gidiyorsun’  diyordu. O korkuyla, endişeyle işi bıraktım.”

Direniş genişliyor

Kasım 2008’deki ikinci yıkıma kadar devam eden bu sürecin yeni olan kısmı ise, STK’lar, mahalle dernekleri, siyasî parti ve meslek odaları temsilcileri, aktivistler, basın, fotoğraf sanatçıları ve belgeselcilerden oluşan çok çeşitli bir kitleden gelen dayanışma ziyaretleriydi: “Güç verdiler, birbirimize kenetlenmemizi sağladılar. Moralimiz bir ziyaretçimiz gelse iyi oluyordu.” Bilgiler ve deneyimler paylaşıldıkça, mücadelenin duruşu ve dili de değişti: “Geleceğimiz için, çocuklarımız için düşündük. İnsanca yaşam hakkı, barınma hakkı, bir erdeme erişmek için buradayız.” Bu süreçte aileler Başbakanlık İnsan Hakları Kurulu’na (İHK) başvurdu; çeşitli mercilere yazılar yazarak durumlarını anlatmaya çalıştılar: “Küçükçekmece Belediye Başkanlığı’ndan bizlere bir zarf verildi, kiralara ilişkin bütün evrakları teslim ettik. Belediye ‘sizi konut sahibi yapacağız, insan gibi yaşayacaksınız’ diye söz verdi, ama daha bir çözüm gelmedi. Siz bizim Adalet Bakanımızsınız, size sesleniyoruz, adalet bunun neresinde? Anayasamızdaki vatandaşlık hakkımızı, barınma hakkımızı gözetmenizi istiyoruz.” Ancak, çabalar nafileydi. Üstelik İHK’dan gelen cevabî yazıda TOKİ tarafından yapılan projede hak sahibi kabul edilmedikleri bildiriliyordu. TOKİ ve belediyeler alenen yalan söyledi, çünkü yukarıda atıf yapılan logolu çağrı metninin yazıldığı tarihte kiracıların hak sahibi olamayacakları belliydi, İHK’ndan gelen açıklama bunu gösteriyordu.

18 Kasım 2008’de ise ikinci yıkım geldi. Bu kez şiddet yoktu, ancak dozerler işlerini o kadar mükemmel yaptılar ki, barakaların yeniden inşası için en ufak bir tahta parçası bile bırakılmadı. Ne var ki, bu kez belediyenin işi kolay değildi, çünkü akabinde basının da, sivil toplumun da ailelere ilgi ve desteği geldi. Aziz Yeniay geri adım attı ve Kanal D‘den Esra Ceyhan’a, NTV’ye, Uğur Dündar’a, bu ailelere Bezirganbahçe’ye yerleştirilmiş olan nüfusla “aynı” (peşinatsız) koşullarda konut sözü verdi. Bu sözünü 2009 yerel seçim sürecinde, Kent Konseyi’ndeki çalışmalarda ve 10 Haziran 2009’da kendisini ziyaret eden BM-Habitat AGFE (zorla tahliyeler üzerine ülke raporları yazan bağımsız danışmanlar grubu) önünde tekrarladı. 22 fiubat 2010’da nihayet hak sahipliği kuralarını çeken 18 aile o an çelişik duygular içindeydi: “Bir yandan çok sevindim, ama bir yandan da inanamıyordum. Üç sene o mağduriyeti yaşatmış, emniyet ve zabıtayla her türlü tacizi yapmış bir insan. Madem biz hak sahibi idik, bu zulüm nedendi? Sonra sözleşme gecikince anladık, 15 bin TL intikam alacağını anladık.”

İntikam nisanda geldi. Belediye topu TOKİ’ye attı, TOKİ de peşinatlarda diretti. TOKİ başkanı, aracı olan bölge milletvekiline, peşinatları almaları gerektiğini, çünkü taksit ödemelerinde zaten zorluklar yaşanmakta olduğunu beyan etti. Gecekondu dönüşümlerindeki taksitlendirmeleri yeniden düzenleyerek adil ve ödenebilir bir sistem kurmak yerine, gecekondu nüfusunu ödeyemeyecekleri bir borç yükünün altına sokup icralık etmek TOKİ’nin alt gelir gruplarına yönelik anlayışını da açık ediyordu. İlgili yasaya göre, TOKİ başkanı Erdoğan Bayraktar, dönüşüm bölgeleri halkının ödemelerini tayin ederken maddî durumlarına uygun koşullar gözetmekle yükümlüyken, bu görevini yapmaktan sakınarak TOKİ’yi bir devlet kurumundan ziyade bir şirket gibi yönettiğini de ilan etti.

Ayazma ailelerinin hak mücadeleleri ise Küçükçekmece Belediyesi yanındaki parkta her cumartesi saat 17:00’den pazar 17:00’ye kadar imza toplama ve ailece oturma eylemi şeklinde beş haftadır devam ediyor. Kuralarını çektikleri konutlarına peşinatsız şartlarda ve uygun koşullarda geçmekten başka bir talepleri yok. 27 Mayıs’ta belediye önünde, ailelerin ve kalabalık bir topluluğun desteğiyle basına okunan ve 32 imzacıdan oluşan bir bildiri de bu mücadelenin sınırlarının genişleyeceğinin ipuçlarını veriyor: “Bizler her çeşit siyasî düşünce, ideoloji, inanç ve görüşten kurum, dernek,  meslek odaları ve siyasî parti örgütleri temsilcileri olarak, Ayazma – Tepeüstü kentsel dönüşüm projesinde mağdur olan kiracıların barınma hakkı mücadelelerine destek vermek amacıyla bugün buradayız.” Bildiriye göre, bu dayanışma, kent hakkı mücadelesi çatısı altında genişleyerek devam edecek.

Ayazma mücadelesinin ve bu mücadele üzerinden şekillenen birlikte duruşun nerelere evrileceğini zaman gösterecek. fiimdilik, Arundhati Roy’a kulak vermenin sakıncası yok: “Başka bir dünya sadece mümkün değil, o aynı zamanda gelmek üzere… Sessiz bir günde onun nefes aldığını duyabiliyorum.”

Cihan Uzunçarşılı Baysal

Evet, yanlış anlamdınız Ağustos’un yazı değil, kışı. Avustralya kıtası, mevsim, saat ve dünya hariktasındaki coğrafik farklılığı nedeniyle bu sene ramazan  kış ayı olan Ağustos ayına denk geldi.

Türkiye ile Avustralya arasında sadece 7 saatlik zaman farkı değil, aynı zamanda da mevsim olarak da çok farklı. Türkiye Ağustos sıcaklarıyla kavrulurken, Avustralya ise kışın en sert dönemini yaşıyor bu dönemde.

Temmuz ve Ağustos ayları, kışın en sert ve soğuk aylarıdır.  Haliyle günlerin de en kısa olduğu aylardır. Avustralya’daki müslümanlar, Ağustos’un  soğuk kış gecelerinde, bu senenin sahurlarını ve iftarlarını  idrak  ediyor.

 Bu sene anadoluda, sıcakların tavan yaptığı, yılın en uzun günlerine denk geldi. Çölde kumlar bile   sıcaktan  adeta haşereler gibi  dillerini  çıkarmış   ‘ su su’ diye haykırmaktadır. Sam rüzgarları, Ağustos alevlerini, insan bedenine bir alev çırpıntısıyla sert  dalgalar gibi çarpıyor.

 Dünyadaki ısınma ve iklim değişlikliğinin de etsikiyle, özellikle sıcak ülkelerde yaşamakta olan  müminler, bedenen zor ama manen dolu bir ramazanı idrak  ediyor.
 
Arapça menşeili olan olan ‘Ramazan’,  arap çöllerindeki kavurucu sıcaklık anlamına geliyor. Kim bilir, belki de   Peygamberimiz, arap çöllerindeki  o kavurucu Ağustos ayının sıcağına denk gelen, mevsimde  tuttuğu  Ramazan’ın o dönmdeki  zorlukları nasıldı?   Belki de  orucun farz kılınıp, tutulmaya başlandığı mevsim  bir Auğostus ayına denk geldiği için adı ‘Ramazan’ olarak zikredilmeye başlanmış. Dünyaya yayılmış yaklaşık 1,5 milyar müslüman,  2010 daki  kavurucu  sıcaklarla karşı karşıya. Ama  büyük bir huzur  içinde idrak etiyor. 

İslam dünyası bu güzel ayı, değişik  etkinlikler çerçevesinde geçiriyor. Gündüzleri  yaklaşık 15,17 saatten fazla süren açlık ve susuzluğa rağmen, oruç ibadetini eda ederken, gecelerini ise, kıldıkları teravip  ve yaptıkları dularıyla süslüyorlar.

  Dünyaya yayılmış başta  Anadolu insanı olmak üzere bütün müsülmanlar, yaşadıkları  ülkelerin dil, din, etnik,  çoğrafik yapısı  iklimi ve  sosyal yaşantıların farklılığına bakmaksızın bu manevi atmosferi etrafındakilerle paylaşıyor. Ramazan ayının lezzeti adeta tuzlu su gibi, “İçtikçe yanan, yandıkça içilen” tatlı bir bağımlılık… Suya atılan bir taş misali, helezonik dalgalarla dünyada günden güne, aydan aya, yıldan yıla,  yayılan Ramazan çoşkusu, başka inançlara mensup insanların kalbini de yumşatıyor, sempatilerine neden oluyor.

Ramazan’ın dini bir ibadetinin yanında  aynı zamanda barış, hoşgörü ve dostluk ayı olarak algılanma sürecini yaşıyor, yaşatıyor. Müslümanlar, inanç farklılığını gözetmeksizin komşularından başlyarak iş ve çevresindeki dostlarına  kadar herkesle bu güzel ayın bereketini paylaşıyor.

Verdikleri iftarlarla, sadece kapılarına ve sofralarını açmıyorlar.  Aynı zamanda engin ve zengin gönülleriyle, başka dinlere ve inançlara mensup insanların gönlüne fethediyorlar. Bu manada,  islam dünyasında Ramazan gündemin ilk sırasında yer alerken, Hıristiyan dünyasında da yine verilen iftarlar ve yapılan programlarla Ramazan gündem oluyor.

İnananlar, son yıllarda adeta Ramazan’ı küresel bir ibadet, gönüllere taht kurmuş bir gelenek, inanç ve ırk ayrımı yapmaksızın yapılan sosyal bir yardımlaşma olarak, cemiyetin gönlüne yerleştirdiler. Globalleşen kapitalist dünyanın baş döndüren bir zamanda bir kez daha ‘veren el ile alan el” arasındaki ince noktanın önemi ortaya çıkıyor. Bir kez daha ‘Komşusu açken, kendisi tok yatan benden değildir ” veciz ifadesi ortaya çıkıyor.

  Avustralya’da yaşayanların yaklaşık  yüzde 75.8’lik kısmı Hiristyan,yüzde 13.4 diğer dinlere, geri kalan yüzde 10.8 lik kısmı ise hiç bir dine mensup değiller. Hatta ülkede bütün inançlar o kadar keskin çizgilerle çilimmiş ki,   diğer din müntesiplerinin mezarı ayrı olduğu gibi, hiç bir dine mensup olmayanların mezarı da ayrı.  Avustralya İslam Fedarasyonunun kaytlarına göre,  bütün kıtadaki müslümanların nufüsu, yaklaşık 250 bin civarında. 

Türkler sayısal olarak ilk sırada, kimi rakamlara göre 100 kimine göre ise 150 bin civarında Türkiye’li bulunmakta Avustralya kıtasında.   Türkler,  Lübanlılar, Balkanlar, Malezya, Endonezya takip etmekte. Tabi irli ufaklı çok sayıda müslüman toplumu var. Mesela, Ülkede deki 150 kadar Anglosakson asıllı Avustralyalı müslüman aile yaşadığı ifade ediliyor. Avustralya’da Türk toplumu,  kurdukları  bazı sevil toplum örgütleri ve cemiyet çatıları altında önemli faaliyetlerde bulunuyorlar.

Ramazan ayında, güzel bir dayanışma içinde verilen iftarlarda çok duygusal ortamlar ve anlamlı konuşmalara sahne oluyor bu iftarlar.Önceki gece Feza Vakfı ve Afinitiy Diyalog merkezinin paralmentoda verdiği iftara çok sayıda Avustralya’lı bakan, milletvekili, buroktrat, diğer dinlerin temsilcileri, ileri gelenleri, medya mensupları ve işadamları  katıldı. İftar, paralmento binasında verildi. Çok eski bir mekan. Bina da hayli eskiye  dayanan tarihi bir geçmişi var.

Parlamento binasında verilen iftara yaklaşık 250 kadar davetli katıldı. Çanakale savaşından dolayı Türkiye ile Avustralya arasında ayrı bir yakınlık var. Bu nedenle Sidney’de Osmanlı mimarisine uygun yapılan Gelibolu Camii ramazana ayrı bir duygu katıyor. Gelibolu Camii İmamı Bilal  hocanın,  okuduğu Kuranı Kerim,  adeta parlemento binasını dağladı.

Davudi bir ses, yankılanan bir yankıyla ezan, içimizi okşadı. Okunan ezan, sadeca  davetlilerin ruhunu değil, koca binanın ruhuna işledi. Ardından Gelibolu  cami ilahi grubunun “Dağlar ile taşlar ile  çağırayım mevlam seni” ilahisini seslendirmesi ayrı bir güzel gece yaşattı. Sufi müziğinin estrümanları eşliğinde istisnasız herkes gibi beni de ruhen ve manen ayrı dünyalara götürdü. Protokol masasındaki bakan ve milletvekilleri çok büyük bir dikkatle dinlediler ilahileri. Hatta bazı bakanlar zaman zaman, ilahi grubunun , ‘Allah Allah Allah Allah’ sözlerine el, kol ve kaflarıyla  eşlik ettiler.

NSW Eyalet Başbakanı Kenealley, “Bizler farklı inanç,kültür ve dinlerin uyum içinde yaşadığı  bir devletiz.Bu unsurlar, asıl bizi güçlü ve canlı kılıyor.”ifadelerini kullandı.  Enerji Bakanı Pual Luinchs ise, şimdiye kadar müsülman toplumunun iftarlar verdiğini, ancak bu yıl Avustralya devleti bütün kurum ve kuruluşlarıyla iftarlara ev sahipliğini yaptığını vurguladı.

Ramazan, bir kenarda kalmış, sadece müsülmanların etkinliği  değil, artık Avustralya toplumunun ve devletinin bir parçası haline geldiğini vurguladı Avustralyalı bakan. Konuşan Avustralyalı parlamenterler, konuşmalarnı şu başlığın altında topladılar diyebiliriz. “Oruç ötekini anlamayı, açın ve  yoksulun halini dertlenmeyi  öğretiyor.Bu nedenle  oruç  toplumsallaşmayı aynı zamanda biz Avustralya toplumuna öğretti.”
İşte Avustralya’da Ağutos ayının  soğuk günlerini böyle sıcak iftar sofralarında geride bıraktık. Bir tarftan Eylül ayının sıcaklarına doğru zamanı adamlırkan,  diğer tarftan ise Kadir gecesinin  yoğun manevi  ikliminin arasında Ramazan-ı şerifi hüzünle  uğurlamanın  arefesindeyiz.

  Anlamlı söz: Nefs